جاجرمى است كه در تاريخ شيخ اويس ( تأليف در حدود سال 860 ) از ابو بكر قطبى اهرى ( منطبعهء لاهه 1373 هجرى قمرى ) « خاصاد » ( - 690 ) آمده « 1 » و دولتشاه نيز چنان كه خواهيم ديد آن را با روايت تازه‌ترى « خصا » ( - 691 ) نقل كرده و بنابراين قبول آن مستلزم احتياطست . تاريخ 691 بيشتر مستندست بر دو ماده تاريخ « خصا » و « خاص » ( - 691 ) كه دولتشاه و سپس ديگران ازو نقل كرده‌اند « 2 » . و امّا ذى الحجهء سال 690 در غالب مآخذ نزديك بدوران حيات سعدى ذكر شده و اعتماد بدان سزاوارتر مىنمايد « 3 » .

--> ( 1 ) - هماى روح پاك شيخ سعدى * مه ذى الحجه از خاصاد آن سال شب سه‌شنبه از مه كاف و زا روز * بيفشاند از غبار تن پر و بال مرحوم سعيد نفيسى با توجه به اين محاسبه كه 27 ذو الحجهء سال 690 سه‌شنبه ، و بيست و هفتم همان ماه در سال 695 پنجشنبه بوده است نه شنبه روايت مونس الاحرار را مردود و روايت مذكور در تاريخ شيخ اويس را صحيح دانسته است . ( 2 ) - شب آدينه بود و ماه شوال * ز تاريخ عرب خاصاد آن سال هماى روح پاك شيخ سعدى * بيفشاند از غبار تن پر و بال * * هماى روح پاك شيخ سعدى * چو در پرواز شد از روى اخلاص مه شوال بود و شام جمعه * كه در درياى رحمت گشت غواص يكى پرسيد سال فوت گفتم * ز خاصان بود از آن تاريخ شد « خاص » ( 3 ) - حمد اللّه مستوفى در تاريخ گزيده گفته است كه سعدى « در سابع عشر ذى حجهء سنهء تسعين و ستمائه درگذشت » . در تاريخ كبير جعفرى كه پيش از 845 تأليف شده وفات او در روز عيد اضحى سال 690 نوشته شده - ابو بكر قطبى اهرى در تاريخ شيخ اويس كه در حدود سال 860 تأليف كرده ماده تاريخ « خاصاد » را دربارهء وفات سعدى نقل كرده يعنى 690 - در تذكرهء شعرا يا جنگ بسيار قديم كتابخانهء مجلس شوراى ملى -